การสูญเสียฟันแท้ไปไม่เพียงแต่ส่งผลต่อความมั่นใจในรอยยิ้ม แต่ยังกระทบต่อประสิทธิภาพในการบดเคี้ยวอาหารและการพูดในชีวิตประจำวัน การมองหาตัวช่วยทดแทนฟันที่หายไปจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ควรพิจารณาอย่างรอบคอบ หลายคนอาจสงสัยว่าในปัจจุบันฟันปลอมมีกี่แบบ และแต่ละทางเลือกนั้นมีความแตกต่างในเรื่องของคุณสมบัติ วัสดุ รวมถึงงบประมาณอย่างไรบ้าง เพื่อให้ได้รับฟันปลอมที่ตอบโจทย์การใช้งานและเข้ากับรูปหน้าได้ดีที่สุด เราจึงควรทำความเข้าใจข้อมูลเบื้องต้นก่อนตัดสินใจเลือกสิ่งที่ดีที่สุดให้กับสุขภาพช่องปาก
ฟันปลอมมีกี่แบบ
ในปัจจุบันเทคโนโลยีทางทันตกรรมมีความก้าวหน้าไปมาก ทำให้ตัวเลือกในการทดแทนฟันมีความหลากหลายมากขึ้น เพื่อรองรับความต้องการและงบประมาณที่แตกต่างกันของแต่ละบุคคล การทำความเข้าใจว่าฟันปลอมมีกี่แบบจะช่วยให้เราสามารถประเมินเบื้องต้นได้ว่ารูปแบบใดที่เหมาะสมกับลักษณะการใช้ชีวิตและสภาพช่องปากของเรามากที่สุด โดยหลัก ๆ แล้วจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ที่ได้รับความนิยม
ฟันปลอมแบบถอดได้
สำหรับคำถามที่ว่าฟันปลอมแบบถอดได้มีกี่แบบนั้น ฟันปลอมประเภทนี้มักทำจากวัสดุอะคริลิกหรือโครงโลหะ มีข้อดีคือราคาไม่สูงและสามารถถอดออกมาทำความสะอาดข้างนอกได้สะดวก เหมาะสำหรับผู้ที่สูญเสียฟันไปหลายซี่หรือสูญเสียฟันทั้งปาก โดยตัวฟันปลอมจะมีส่วนของฐานที่เลียนแบบเหงือกและมีตะขอช่วยยึดเกาะกับฟันซี่ที่เหลืออยู่ อย่างไรก็ตามอาจต้องใช้เวลาในการปรับตัวให้ชินในช่วงแรกเพราะอาจรู้สึกรำคาญหรือพูดไม่ชัดเล็กน้อยในช่วงเริ่มต้น
ฟันปลอมแบบติดแน่น
เป็นวิธีการทดแทนฟันที่ให้ความรู้สึกใกล้เคียงกับฟันธรรมชาติมากที่สุด โดยฟันปลอมประเภทนี้จะยึดติดอยู่ในช่องปากถาวร ไม่สามารถถอดเข้าออกเองได้ ตัวเลือกยอดนิยม ได้แก่ การทำสะพานฟัน และการทำรากฟันเทียม ซึ่งถือเป็นนวัตกรรมที่ช่วยคงสภาพกระดูกขากรรไกรได้ดีเยี่ยม แม้ว่าจะมีค่าใช้จ่ายที่สูงกว่าแบบถอดได้ แต่ความมั่นใจและความสะดวกสบายในการบดเคี้ยวอาหารนั้นสูงกว่ามาก เพราะไม่ต้องกังวลเรื่องฟันปลอมหลุดขณะพูดหรือรับประทานอาหาร แต่อาจจะต้องศึกษาเพิ่มว่ารากฟันเทียมอยู่ได้กี่ปี ต้องวางแผนการดูแลอย่างไรบ้าง
ลักษณะการทำฟันปลอม
การเลือกใส่ฟันปลอมนั้นทันตแพทย์จะพิจารณาจากจำนวนฟันที่สูญเสียไปและตำแหน่งของช่องว่างในช่องปาก เพื่อออกแบบฟันปลอมให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด การวางแผนการรักษาจะขึ้นอยู่กับว่าเราสูญเสียฟันไปเพียงบางส่วนหรือจำเป็นต้องเปลี่ยนฟันใหม่ทั้งหมดเพื่อให้กลับมาใช้งานได้ตามปกติอีกครั้ง ซึ่งลักษณะการใส่ฟันปลอมแบ่งตามความต้องการได้ดังนี้
ฟันปลอมทั้งปาก
เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่มีฟันแท้เหลืออยู่เลยในขากรรไกรบนหรือล่าง ฟันปลอมชนิดนี้จะประกอบด้วยฐานพลาสติกสีชมพูที่ครอบคลุมพื้นที่เหงือกและเพดานปาก โดยใช้แรงดูดระหว่างฐานฟันปลอมกับเหงือกในการยึดติด หากกังวลเรื่องการหลุดหรือความมั่นคง เราสามารถปรึกษาทันตแพทย์เพื่อใช้การทำรากฟันเทียมราคาที่เหมาะสมมาช่วยเป็นหลักยึด เพื่อเพิ่มความแข็งแรงในการบดเคี้ยวให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นและใช้งานได้ยาวนานหลายปี
ฟันปลอมแบบบางซี่
ใช้ในกรณีที่ยังมีฟันแท้บางซี่เหลืออยู่และฟันเหล่านั้นมีความแข็งแรงพอที่จะช่วยยึดเกาะฟันปลอมได้ ฟันปลอมแบบบางซี่จะช่วยปิดช่องว่างเพื่อไม่ให้ฟันซี่ที่เหลือล้มเอียง และช่วยกระจายแรงบดเคี้ยวให้สม่ำเสมอขึ้น โดยสามารถเลือกได้ทั้งแบบโครงโลหะที่เน้นความแข็งแรงบางเบา หรือแบบพลาสติกที่เน้นความสวยงาม ซึ่งทันตแพทย์จะช่วยแนะนำวัสดุที่เหมาะสมกับตำแหน่งของฟันที่หายไปเพื่อให้การใช้งานออกมาดีที่สุดและเป็นธรรมชาติ
ขั้นตอนการทำฟันปลอม
กระบวนการสร้างรอยยิ้มใหม่ให้กลับมาสวยงามและใช้งานได้ดี มีขั้นตอนที่ต้องอาศัยความละเอียดแม่นยำเพื่อให้ฟันปลอมเข้ากับช่องปากได้พอดีที่สุด โดยลำดับขั้นตอนการรักษาที่ดรีมสไมล์มีดังนี้
- ตรวจประเมินและวางแผน ทันตแพทย์จะทำการตรวจสภาพเหงือกและฟันที่เหลืออย่างละเอียด เพื่อแนะนำประเภทฟันปลอมที่เหมาะสมกับเราที่สุด พร้อมชี้แจงรายละเอียดค่าใช้จ่ายอย่างชัดเจนก่อนเริ่มการรักษา
- เตรียมสภาพช่องปาก ก่อนเริ่มทำฟันปลอม เราจำเป็นต้องจัดการปัญหาฟันอื่น ๆ ให้เรียบร้อย เช่น การขูดหินปูน อุดฟัน หรือถอนฟันซี่ที่ไม่สามารถเก็บไว้ได้ เพื่อให้รากฐานของช่องปากมีความพร้อมและแข็งแรงเพียงพอ
- การพิมพ์ปากและบันทึกสบฟัน ทันตแพทย์จะพิมพ์ปากเพื่อนำไปสร้างแบบจำลองช่องปากที่แม่นยำ สำหรับนำไปผลิตชิ้นงานฟันปลอมที่พอดีกับขนาดและรูปร่างของเหงือกและฟันที่เหลืออยู่
- การส่งมอบและปรับแต่ง หากเป็นการใส่ฟันเพียง 1-4 ซี่และไม่มีความซับซ้อน เราอาจได้รับฟันปลอมในเวลาที่รวดเร็ว แต่หากเป็นการใส่ฟันจำนวนมากหรือมีความซับซ้อน อาจต้องใช้เวลาเข้าพบแพทย์ 2-4 ครั้งเพื่อปรับแต่งให้ใช้งานได้สบายที่สุด
คำแนะนำด้านการดูแลฟันปลอมจากคุณหมอ
ทพญ. เกวลิน นพคุณเมธี แนะนำว่า การรักษาความสะอาดฟันปลอมสำคัญไม่แพ้ฟันแท้ เราควรทำความสะอาดฟันปลอมทุกวันด้วยแปรงขนอ่อนและสบู่อ่อน ๆ หลีกเลี่ยงการใช้ยาสีฟันที่มีผงขัดหยาบ และควรพบทันตแพทย์ทุก 6 เดือนเพื่อเช็กสภาพฟันปลอมและสุขภาพเหงือก เพื่อให้ฟันปลอมคงสภาพดีและไม่ก่อให้เกิดการอักเสบในช่องปาก
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับฟันปลอม
หลายคนมีความกังวลเกี่ยวกับการเริ่มต้นทำฟันปลอม ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของระยะเวลา ความเจ็บปวด หรือความคุ้มค่าในการใช้งาน เราได้รวบรวมข้อสงสัยที่พบบ่อยเพื่อช่วยคลายความกังวลและให้ข้อมูลที่จำเป็นมาฝากกัน
ถอนฟันแล้วต้องรอนานแค่ไหนถึงจะใส่ฟันปลอมได้?
โดยปกติแล้วหลังจากถอนฟัน เราควรรอให้แผลหายดีและเหงือกยุบตัวคงที่ ซึ่งใช้เวลาประมาณ 1-3 เดือน เพื่อให้ฟันปลอมที่ทำออกมามีความพอดีและไม่หลวมในภายหลัง อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่จำเป็นต้องมีฟันใช้งานทันที ทันตแพทย์อาจพิจารณาทำฟันปลอมแบบชั่วคราวให้ใส่ก่อน
ถ้าไม่อยากถอนฟัน สามารถทำฟันปลอมได้ไหม?
การทำฟันปลอมจำเป็นต้องประเมินสุขภาพฟันซี่ที่เหลืออยู่ด้วย หากฟันซี่ที่มีปัญหายังมีความแข็งแรงและไม่เป็นอุปสรรคต่อการใส่ฟันปลอม เราก็ไม่จำเป็นต้องถอนเสมอไป แต่ถ้าฟันซี่นั้นโยกมาก มีการติดเชื้อ หรือขัดขวางตำแหน่งการใส่ฟันปลอม ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ถอนเพื่อสุขภาพช่องปากในระยะยาว การปรึกษาแพทย์เพื่อหาทางออกที่รักษารากฟันเดิมไว้จึงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดก่อนตัดสินใจถอนฟัน
หากฟันปลอมหักหรือตะขอหลุด ซ่อมได้ไหม?
ในหลายกรณีฟันปลอมที่ชำรุดสามารถส่งซ่อมได้ เช่น ตะขอหักหรือมีรอยร้าวที่ฐานอะคริลิก โดยเราไม่ควรพยายามซ่อมเองด้วยกาวเพราะอาจทำให้เสียรูปทรงและระคายเคืองเหงือกได้ ควรนำฟันปลอมกลับมาให้ทันตแพทย์ตรวจเช็ก หากเสียหายไม่มากก็สามารถซ่อมแซมให้กลับมาใช้งานได้ปกติภายในเวลาไม่นาน แต่ถ้าโครงสร้างหลักเสียหายรุนแรง การทำชิ้นใหม่อาจเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและคุ้มค่ากว่าในระยะยาว
สรุปบทความ
การเลือกฟันปลอมที่เหมาะสมกับตัวเองเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ไม่ว่าจะเป็นแบบถอดได้ที่ราคาเข้าถึงง่าย หรือแบบติดแน่นที่ให้ความเป็นธรรมชาติสูง ทุกรูปแบบมีจุดเด่นที่แตกต่างกันไป สิ่งสำคัญคือการได้รับคำปรึกษาจากทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินสภาพช่องปากและงบประมาณอย่างรอบคอบ เพื่อให้เรากลับมามีรอยยิ้มที่สวยงามและสามารถรับประทานอาหารได้อย่างมีความสุขพร้อมความมั่นใจอีกครั้ง