การตัดสินใจจัดฟันครั้งแรกเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการเปลี่ยนแปลงบุคลิกภาพและสร้างความมั่นใจผ่านรอยยิ้มที่สวยงาม ซึ่งหลายคนอาจมีความกังวลใจทั้งในเรื่องของขั้นตอนการรักษาที่ดูซับซ้อน รวมถึงค่าใช้จ่ายที่อาจบานปลายหากไม่มีการวางแผนที่ดี บทความนี้ เราจึงรวบรวมข้อมูลสำคัญที่คนอยากมีฟันสวยต้องรู้ ตั้งแต่ประเภทของเครื่องมือ ขั้นตอนการเตรียมความพร้อม ไปจนถึงรายละเอียดค่าใช้จ่ายในแต่ละส่วนเพื่อให้เราวางแผนงบประมาณได้อย่างแม่นยำที่สุดก่อนเริ่มเดินเข้าคลินิก
ทำความรู้จักเครื่องมือจัดฟันประเภทต่าง ๆ
ก่อนจะเริ่มต้นจัดฟันครั้งแรกเราควรทำความเข้าใจก่อนว่าเทคโนโลยีการเคลื่อนฟันในปัจจุบันมีตัวเลือกที่หลากหลายเพื่อให้ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์และปัญหาโครงสร้างฟันที่แตกต่างกันออกไป เครื่องมือแต่ละประเภทมีกลไกการทำงาน ระยะเวลาการรักษา และระดับความสวยงามที่ไม่เหมือนกัน การศึกษาข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับประเภทของเครื่องมือจะช่วยให้เราสามารถร่วมวางแผนการรักษากับทันตแพทย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยให้เราตัดสินใจเลือกสิ่งที่เหมาะสมกับความต้องการและงบประมาณของเรามากที่สุด
ทำความรู้จักเครื่องมือจัดฟันประเภทต่าง ๆ
ปัจจุบันมีนวัตกรรมการจัดฟันให้เลือกหลายรูปแบบ โดยแต่ละประเภทถูกออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาที่แตกต่างกัน ตั้งแต่ฟันซ้อนเกทั่วไปไปจนถึงปัญหาการสบฟันที่ซับซ้อน ซึ่งการเลือกเครื่องมือที่เหมาะสมกับวิถีชีวิตจะช่วยให้การรักษาราบรื่นและเห็นผลลัพธ์ที่ชัดเจนตามที่เราตั้งเป้าหมายไว้
การจัดฟันแบบโลหะ (Metal Braces)
เป็นรูปแบบที่นิยมมากที่สุดในการทำครั้งแรก โดยใช้เครื่องมือเหล็กติดบนผิวฟันและใช้ยางสีสันต่าง ๆ ในการดึงฟัน ข้อดีคือมีความแข็งแรงทนทานและสามารถแก้ไขปัญหาฟันได้เกือบทุกรูปแบบอย่างมีประสิทธิภาพ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการความคุ้มค่าและสนุกกับการเลือกเปลี่ยนสีสันทดแทนยางทุกเดือนตามความชอบส่วนตัว
การจัดฟันแบบดามอน (Damon System)
เป็นนวัตกรรมที่ไม่ต้องใช้ยางดึงฟัน แต่ใช้ตลับเปิดปิดขนาดเล็กเพื่อยึดลวดให้เคลื่อนที่ได้อิสระ ช่วยลดแรงเสียดทานและลดความเจ็บปวดขณะฟันเคลื่อนที่ได้ดีกว่าแบบโลหะทั่วไป นอกจากนี้ยังช่วยให้ทำความสะอาดได้ง่ายขึ้น ลดความจำเป็นในการถอนฟันบางซี่ และอาจช่วยให้ระยะเวลาการรักษาโดยรวมเสร็จเร็วกว่าการจัดฟันแบบดั้งเดิม
การจัดฟันแบบใส (Invisalign)

เทคโนโลยีการจัดฟันใสใช้แผ่นพลาสติกใสที่ออกแบบมาเฉพาะบุคคลเพื่อเคลื่อนฟันอย่างนุ่มนวล จุดเด่นคือความสวยงามเพราะสังเกตเห็นได้ยากว่ากำลังจัดฟันอยู่ สามารถถอดออกได้ขณะรับประทานอาหารและแปรงฟัน ทำให้การรักษาความสะอาดในช่องปากเป็นเรื่องง่ายและสะดวกสบายที่สุด เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่ต้องการให้เครื่องมือโลหะรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันและบุคลิกภาพ
ขั้นตอนเตรียมตัวก่อนเริ่มจัดฟัน
การเตรียมความพร้อมที่ถูกต้องจะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดปัญหาแทรกซ้อนระหว่างการรักษา เราจำเป็นต้องผ่านขั้นตอนมาตรฐานเพื่อให้ทันตแพทย์ประเมินสภาพช่องปากได้อย่างรอบด้านและแม่นยำที่สุด ดังนี้
ปรึกษาและวางแผนการรักษากับทันตแพทย์
ขั้นตอนแรกคือการนัดหมายเพื่อตรวจประเมินเบื้องต้น ทันตแพทย์จะตรวจลักษณะการเรียงตัวของฟันและการสบฟัน เพื่อวิเคราะห์ปัญหาที่ต้องการแก้ไข เราควรแจ้งจุดประสงค์ที่อยากจัดฟันให้ชัดเจน เพื่อให้คุณหมอออกแบบแผนการรักษาที่ตอบโจทย์ความต้องการของเรา ทั้งในเรื่องของผลลัพธ์ทางความสวยงามและการทำหน้าที่ของฟันที่ถูกต้องสมบูรณ์
เอกซเรย์โครงสร้างใบหน้า
การเอกซเรย์เป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งเพื่อดูโครงสร้างกระดูกขากรรไกร รากฟัน และฟันที่ยังไม่ขึ้นหรือฟันคุดที่ซ่อนอยู่ใต้เหงือก ข้อมูลภาพถ่ายรังสีจะช่วยให้ทันตแพทย์มองเห็นสิ่งที่ตาเปล่ามองไม่เห็น ทำให้สามารถประเมินพื้นที่ในการเคลื่อนฟันและวางแผนการรักษาได้อย่างแม่นยำ เพื่อป้องกันการเกิดปัญหารากฟันหรือกระดูกขากรรไกรในระยะยาว
เคลียร์ช่องปาก
ก่อนจะติดเครื่องมือเราต้องมั่นใจว่าสุขภาพเหงือกและฟันอยู่ในเกณฑ์ดี ทันตแพทย์จะทำการขูดหินปูน อุดฟันที่ผุ หรือถอนฟันตามที่แผนการรักษากำหนด เพื่อกำจัดแหล่งสะสมของแบคทีเรียและเตรียมพื้นที่สำหรับการเคลื่อนฟัน การเคลียร์ช่องปากให้สะอาดเป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะหากติดเครื่องมือไปแล้วการรักษาฟันผุหรือโรคเหงือกจะทำได้ยากลำบากขึ้น
การติดเครื่องมือ
เมื่อสภาพช่องปากพร้อมแล้ว ทันตแพทย์จะนัดหมายเพื่อทำความสะอาดผิวฟันและติดเครื่องมือจัดฟันตามประเภทที่เลือกไว้ ขั้นตอนนี้ต้องใช้ความละเอียดประณีตเพื่อให้เครื่องมืออยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสมที่สุดในการดึงฟัน หลังจากติดเสร็จเราอาจจะรู้สึกตึงหรือระคายเคืองในช่วงแรก ซึ่งเป็นเรื่องปกติที่ร่างกายกำลังปรับตัวเข้ากับสิ่งแปลกปลอมในช่องปาก
จัดฟันครั้งแรกเสียเท่าไหร่
สำหรับการเตรียมงบประมาณนั้น เราไม่จำเป็นต้องจ่ายเงินก้อนใหญ่ทั้งหมดในคราวเดียว เนื่องจากคลินิกส่วนใหญ่มีทางเลือกในการแบ่งชำระเป็นรายเดือนเพื่อให้เราเข้าถึงการรักษาได้ง่ายขึ้น โดยมีรายละเอียดค่าใช้จ่ายดังนี้
- วันแรกที่เข้าปรึกษาและวางแผนการรักษา เราควรเตรียมงบประมาณไว้ประมาณ 2,000 – 2,400 บาท สำหรับเป็นค่าพิมพ์ฟัน ถ่ายรูปในช่องปาก และการเอกซเรย์เพื่อประเมินโครงสร้างใบหน้าและเช็กฟันผุ
- ค่าเคลียร์ช่องปากเบื้องต้น เช่น การขูดหินปูน ราคาประมาณ 800 – 1,500 บาท ซึ่งขึ้นอยู่กับปริมาณคราบหินปูนของแต่ละคน
- ค่ารักษาฟันผุหรืออุดฟันเริ่มต้นด้านละประมาณ 800 บาท และค่าถอนฟันทั่วไปเริ่มต้นที่ซี่ละ 800 บาท
- กรณีที่มีฟันคุดที่ต้องจัดการจะมีค่าใช้จ่ายในการผ่าประมาณ 3,000 – 5,000 บาท ขึ้นอยู่กับความยากง่ายและสุขภาพในช่องปาก
- ค่าติดเครื่องมือจัดฟันครั้งแรกสำหรับแบบโลหะจะอยู่ที่ประมาณ 1,500 บาท และหลังจากนั้นจะทยอยชำระเป็นรายเดือนตามแผนการรักษา
- ราคารวมทั้งหมดสำหรับการจัดฟันแบบโลหะจะอยู่ที่ประมาณ 39,000 – 67,000 บาท ส่วนการจัดฟันแบบใสเริ่มต้นที่ 49,000 บาท ไปจนถึงหลักแสนบาท
- หากเครื่องมือจัดฟันหลุดหรือชำรุด จะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมซี่ละประมาณ 500 – 1,000 บาท
คำแนะนำด้านการดูแลเครื่องมือจากคุณหมอ
ทพญ. เกวลิน นพคุณเมธี แนะนำว่า การรักษาความสะอาดในช่องปากระหว่างจัดฟันเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด เราควรใช้แปรงสีฟันสำหรับคนจัดฟันโดยเฉพาะควบคู่กับการใช้ไหมขัดฟันทุกครั้งหลังรับประทานอาหาร เพื่อป้องกันฟันผุและโรคเหงือกอักเสบที่จะทำให้การรักษาล่าช้าออกไป
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับการจัดฟันครั้งแรก
รวบรวมคำถามที่คนส่วนใหญ่มักสงสัยก่อนเริ่มต้นเข้าสู่กระบวนการจัดฟัน เพื่อให้เราเข้าใจและเตรียมตัวเตรียมใจได้ดียิ่งขึ้น
เริ่มจัดฟันได้ตั้งแต่อายุเท่าไหร่?
ช่วงอายุที่เหมาะสมที่สุดในการเริ่มจัดฟันมักจะอยู่ที่ประมาณ 12-15 ปี เนื่องจากฟันแท้ขึ้นครบเกือบทุกซี่และโครงสร้างใบหน้ากำลังเจริญเติบโตเต็มที่ ทำให้การเคลื่อนฟันทำได้ง่ายและเห็นผลเร็ว อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันไม่มีข้อจำกัดเรื่องอายุ ผู้ใหญ่ก็สามารถจัดฟันได้ตราบใดที่มีสุขภาพฟันและเหงือกที่แข็งแรงเพียงพอ
จัดฟันครั้งแรกเจ็บมากไหม
ในช่วงแรกที่ติดเครื่องมือหรือทุกครั้งที่มีการปรับลวด เราอาจรู้สึกตึงหรือระคายเคืองบริเวณริมฝีปากและกระพุ้งแก้ม ซึ่งเป็นอาการปกติที่ร่างกายกำลังปรับตัว ความรู้สึกไม่สบายนี้จะค่อย ๆ หายไปเองภายใน 3-7 วัน เราสามารถบรรเทาได้ด้วยการรับประทานอาหารอ่อน ๆ และใช้ขี้ผึ้งจัดฟันปิดทับเครื่องมือในส่วนที่เสียดสี
ทุกเคสจำเป็นต้องถอนฟันก่อนจัดไหม?
ไม่จำเป็นเสมอไป การจะถอนฟันหรือไม่ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของทันตแพทย์และแผนการรักษา หากฟันมีพื้นที่เพียงพอในการเรียงตัวหรือเราเลือกใช้เทคโนโลยีที่ช่วยขยายขากรรไกรได้ดี เช่น ระบบดามอน ทันตแพทย์อาจไม่จำเป็นต้องถอนฟันแท้ทิ้ง แต่ในเคสที่ฟันซ้อนเกมากหรือฟันเหยิน การถอนฟันจะช่วยสร้างช่องว่างให้ฟันเคลื่อนที่เข้าที่ได้อย่างสวยงาม
สรุปบทความ

การเตรียมตัวจัดฟันครั้งแรกไม่ใช่เรื่องน่ากังวลอย่างที่คิด หากเราทำความเข้าใจขั้นตอนและเตรียมงบประมาณเบื้องต้นไว้ให้พร้อม โดยเฉพาะในส่วนของการเคลียร์ช่องปากและค่าใช้จ่ายในวันตรวจประเมินเริ่มต้น การเลือกคลินิกที่มีมาตรฐานและทันตแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญจะช่วยให้เรามีสุขภาพฟันที่ดีและรอยยิ้มที่มั่นใจได้ในระยะยาวอย่างคุ้มค่ากับเวลาและค่าใช้จ่ายที่เสียไป